Περί Δωδώνης

Η ΘΕΣΗ, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΜΑΝΤΕΙΟΥ

Συγγραφέας: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Χ. ΧΑΣΙΩΤΗΣ
Μεταγραφή στα Νεοελληνικά: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΝΙΚΗΦΟΡΑΚΗ
ISBN: 978-618-5500-78-8, Σελίδες: 166, Σχήμα: 14Χ20,5

Η παρούσα πραγματεία με τίτλο «Περί Δωδώνης» κυκλοφόρησε λίγο μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, σε μια χρονική στιγμή όπου η τοποθεσία του μαντείου της Δωδώνης ήταν άγνωστη και οι μόνες πηγές που αναφέρονταν στο θέμα ήταν κυρίως Ευρωπαίων μελετητών και ιστοριοδιφών. Οι περισσότεροι Έλληνες που έγραφαν γι’ αυτό δανείζονταν τις απόψεις των Ευρωπαίων, πολλές φορές παρουσιάζοντάς τες ως δικές τους, σκόπιμα ή όχι. Ο Χασιώτης κατακρίνει τους «ημέτερους» Έλληνες που αντιγράφουν τους ξένους, αλλά κατανοεί ότι έτσι οι Έλληνες που δεν γνώριζαν ξένες γλώσσες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν αυτές τις απόψεις.

Ο Χασιώτης διερευνά όλους τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούσαν στην εποχή του, τους αναλύει και τους αντιπαραβάλλει με αρχαίες και σύγχρονες πηγές και βγάζει συμπεράσματα και καταγράφει πληροφορίες που είναι πολύ κατατοπιστικές και διαφωτιστικές για την ιστορία της Ηπείρου.

Αρχίζει διερευνώντας το όνομα «Δωδώνη» και την ετυμολογία του, όπως και την ιστορική πορεία του. Στη συνέχεια ασχολείται με την πόλη της Δωδώνης. Ανατρέχει στις αναφορές που υπάρχουν στους αρχαίους συγγραφείς όπως ο Όμηρος και οι τραγωδοί Αισχύλος και Σοφοκλής, αλλά και σε νεότερους όπως ο Αριστοτέλης και αργότερα ο Στράβων, ο Διονύσιος Αλικαρνασσεύς ή ο Στέφανος Βυζάντιος.

Στη συνέχεια, εισέρχεται στο μαντείο καθεαυτό, ανατρέχοντας στην ιστορία του και στην ακμή και παρακμή του, αναζητώντας συνεχώς στοιχεία που προδίδουν την τοποθεσία του, η οποία πίστευε ότι ήταν πολύ διαφορετική από αυτήν που υπέθεταν οι περισσότεροι Ευρωπαίοι συγγραφείς. Αναιρεί κατηγορηματικά απόψεις που θέλουν το μαντείο της Δωδώνης να είναι μία μετεγκατάσταση μαντείων από την Αίγυπτο, δείχνοντας ότι πρόκειται για φήμες που επινοήθηκαν από τους ιερείς της Αιγύπτου και δεν έχουν καμία βάση στην αλήθεια.

Η πραγματεία του ολοκληρώνεται με μία διερεύνηση της προέλευσης της ονομασίας της πόλης των Ιωαννίνων, η οποία είναι πολύ εγκυρότερη από μερικές άλλες που προτείνονται.

Στο τέλος ο Χασιώτης, χρησιμοποιώντας όλες τις πληροφορίες που άντλησε από τα αρχαία, μεσαιωνικά και σύγχρονά του κείμενα, ταύτισε την αρχαία Δωδώνη με την ίδια την πόλη των Ιωαννίνων. Περίπου μία δεκαετία αργότερα ο Κωνσταντίνος Καραπάνος, φημισμένος προεστός της Ηπείρου, θα ανακάλυπτε την αρχαία Δωδώνη λίγο πιο πέρα από το ομώνυμο χωριό, στα νοτιοδυτικά της πόλης των Ιωαννίνων, και τα αρχαιολογικά ευρήματα επιβεβαίωσαν την ανακάλυψη. Ο Καραπάνος χρησιμοποίησε το έργο του Χασιώτη, μαζί άλλα στοιχεία Ευρωπαίων αρχαιολόγων, για την ταυτοποίη­ση του μέρους. Βοήθησε και το γεγονός ότι ο Καραπάνος είχε την οικονομική επιφάνεια να εκτελέσει ο ίδιος την αρχαιολογική έρευνα.

Πολλοί θεωρούν την εκδοχή της ιστορίας που διδασκόμαστε στο σχολείο ως την οριστική περιγραφή των ιστορικών γεγονότων, αλλά η ιστορική έρευνα είναι «έργο εν εξελίξει» και συνεχώς αναδεικνύει ανατροπές και επιβεβαιώσεις που ορισμένες φορές μας αφήνουν εμβρόντητους. Οι εκδόσεις θα παραμείνουν στις επάλξεις για κάθε αξιόλογη εξέλιξη, είτε αυτή έρχεται από το παρόν είτε από το παρελθόν!